Kadının Gücü: Röportaj ve Hikâye

Odette’in Çikolata Alanındaki Başarı Hikâyesini Keşfedin

Ben Odette ANAKI. Büyükannem kakao üreticisi bir çiftçiydi. Ben ise Abidjan’da dayımın yanında büyüdüm ve orada 1. sınıfa kadar eğitim aldım. Dayımın vefatının ardından köyüme döndüm ve büyükannemin yanında kalarak 1996 yılında tarıma başladım. Büyükannem bana kakao ve muz ekimini öğretti; tüm bilgi ve becerilerimi ondan edindim.

Büyükannem vefat ettiğinde, halihazırda 2 hektar kakao tarlam vardı. Daha sonra 1 hektar kaju ağacı ektim. Bu alanlar, geçimimin temel kaynağı oldu. Elde ettiğim gelirle sebze üretimine başladım ve ürünleri Abidjan’a göndererek çocuklarımın eğitimini destekledim. Büyük oğlum iki yıl önce üniversiteye başladı. Kızım ekonomik imkânsızlık nedeniyle eğitimine devam edemedi ve kuaförlüğe yöneldi. Küçük oğlum Chris ise şu an ortaokul 4. sınıfta eğitim görüyor.

Kadınların Örgütlenmesi

YUE BIE GNIAN adlı bir dernekte iletişim sorumlusu olarak görev yapıyordum. Bu sırada, kadınlara yönelik bir proje geliştiren Camille benimle iletişime geçti. Başkanımız, 6 ay süren kakao işleme eğitimimiz için gerekli finansmanı sağladı. Eğitim sonrası kadınlarla birlikte çalışmaya başladım. Ancak başlangıçta, grubun en yaşlı üyeleri olan kadınlar motivasyon göstermedi. Bu noktada inisiyatifi alarak onlara, ‘Kooperatif bize güveniyorsa, biz de başarabiliriz’ dedim. Fildişi Sahilli kadınlar güçlüdür ve özerklik ister. Bu inançla diğer kadınları bir araya getirdim ve birlikte çalışmaya başladık.

Kakao İşleme Süreci

Kakao yağı üretmek kadınlar için çok zor çünkü her şey elle yapılıyor. Ama bu, güçlenmek için ödediğimiz bedel. Kooperatif bize bir ev kiraladı, kakaoyu gönderiyor ve biz işleri paylaşıyoruz. İki kadın grubu var: ilki çekirdekleri ayıklıyor, ikincisi iyi çekirdeklerin kabuklarını soyuyor. Hepsi elle yapılıyor! Küçük çekirdekler kavrulup kakao yağı yapılıyor, güzel olanlar ise çikolataya dönüşüyor.

Yağ yapmak için çekirdekleri öğütüp hamur haline getiriyoruz, iyice dövüyoruz, sonra pişirdiğimizde yağ yüzeye çıkıyor ve onu alıyoruz. Kâselere koyduğumuzda kakao yağı oluyor. Bu işlerin hepsi Bazégnan’daki kadınlar tarafından, geleneksel yöntemlerle ve Coop’un desteğiyle yapılıyor. Bugün geçimimizi bu işten sağlıyoruz çünkü Başkanımız, yaptığımız işin karşılığında bize kazanç payı veriyor. Uzun vadede bu işi iyi geliştirirsek, herkes mutlu olur diye düşünüyorum.

Yaşam Koşullarımızın İyileştirilmesi

Daha işin başındayız. Bu yüzden elimizde olan az miktarı her ay küçük bir kasaya koyuyoruz. Bu kasa hem günlük işlerimize yardımcı oluyor hem de bir üyemiz zor durumda kaldığında ona destek sağlıyor. Mesela bir üyemiz ihtiyacı olduğunda ona 10.000 CFA frangı veriyoruz, o da geri getirirken 11.000 CFA frangı veriyor, böylece kasamızda biraz fazladan kalıyor.

Ürünleri biz satmıyoruz. Her şeyi Kooperatif sağlıyor. Biz işliyor ve stokluyoruz, satışı ise Başkan yapıyor ve daha önce verdiği avansı satış gelirinden düşüyor.

Bir Kadın ve Eş Olarak Günlük Hayatım

Birlikte yaşadığım kişi de çiftçi. Ancak çocuklarımın babası değil, bu yüzden onların tüm sorumluluğu bana ait. Bu nedenle harcamalarımda çok düzenliyim. Küçük kazançlarla yaşamak, iyi bir planlama gerektirir. Kakao ve kajudan gelir elde ettiğimde, cumartesi günleri süpermarkete gidip toptan sabun, küçük bir çuval pirinç, yağ ve süt alıyorum. Böylece çocuklar okula gitmeden önce haftalık ihtiyaçlarımız hazır oluyor. Büyük oğluma da harçlık veriyorum çünkü öğlen eve dönmediği için okulda yemek yiyor. Elektrik ve su faturalarını ödüyorum, çocuklar hastalanırsa onları hastaneye götürmek için yine bu gelirden kullanıyorum. Ayrıca sebze ürünlerini Abidjan’a gönderebilmek için de bu parayı ayırıyorum.

Kakao işleme planlı bir iştir. Bağımsızlığımızı kazanmak için ayda iki kez kakao yağı üretmeye çalışıyoruz. Çünkü özgür olmak için ödenmesi gereken bedel budur. Kakaoya katılan değer, işlenerek elde edilen bu yağdır.

İş bir hafta boyunca sürer; o hafta tarlaya gitmeyiz. Pazartesi ve salı günleri ayıklama, kavurma ve dövme yapıyoruz. Çarşamba günü her iki grup da bir araya gelip kazanları, ocakları, kömürü hazırlıyor ve üretime başlıyoruz. Perşembe günü kakao yağı hazırlığı tamamlanıyor, cumartesi günüyse herkes tarlaya dönüyor.

Ürettiğimiz miktara göre ayda 260, 300 ya da 400 kilo çıkabiliyor. Bu da kilo başına ödeniyor: yağ için kilo başına 500 CFA frangı, kaliteli çekirdekler için de 500 CFA frangı.

İhtiyaçlar

Üretim kapasitemizi artırmak ve bir üst seviyeye çıkmak için kakaoyu hamura dönüştürecek bir öğütücüye ihtiyacımız var. Bu ekipman, daha fazla hamur üretmemizi sağlayacaktır.